Direk aralığı, çitin hem maliyetini hem ömrünü belirler. Yaygın aralıklar, köşe ve gergi direklerinin rolü ve aralığı etkileyen koşullar.
Tel örgüyü ayakta tutan direklerdir. Direkler arasındaki mesafe, çitin hem maliyetini hem de yıllar içindeki duruşunu doğrudan etkiler. Aralığı açmak ilk gün tasarruf gibi görünür, ama bedeli birkaç yıl sonra sarkan bir örgüyle ödenir.
Yaygın direk aralıkları
- Helezon tel örgü: Çoğu uygulamada direkler 2,5–3 metre arayla dikilir.
- Panel çit: Aralığı panel genişliği belirler; direkler her panelin iki ucuna gelir.
- Kafes tel ve dikenli tel: Tel hafif olduğu için aralık biraz daha açılabilir; yine de arazi koşullarına bakılır.
Bunlar genel uygulama değerleridir; kesin aralık sahaya göre belirlenir.
Aralığı ne belirler?
Çit yüksekliği
Çit yükseldikçe rüzgârın ve örgü ağırlığının direğe bindirdiği yük artar. Yüksek çitlerde aralık daraltılır ya da daha güçlü direk seçilir.
Tel ağırlığı
Kalın telli, sık gözlü bir örgü daha ağırdır ve iki direk arasında daha fazla sarkma eğilimi gösterir.
Rüzgâr
Polatlı ovası ya da Gölbaşı'nın açık arazileri gibi rüzgâr alan yerlerde, özellikle çite sarmaşık sardırılacaksa ya da gölgeleme filesi takılacaksa aralık daraltılmalıdır. Bitki ve file, rüzgârı geçiren teli adeta bir yelkene çevirir.
Zemin
Gevşek, dolgu ya da sürekli ıslak zeminlerde direkler daha kolay oynar. Bu zeminlerde aralığı daraltmak ve temeli büyütmek gerekir.
Direk tipi
Beton, boru ve köşebent direklerin taşıma gücü farklıdır. İnce bir köşebent direkle kalın bir boru direk aynı aralıkta aynı performansı vermez.
Köşe, baş ve gergi direkleri
Bir tel örgü hattındaki bütün direkler aynı işi yapmaz. Ara direkler örgüyü dik tutar; hattın gerilimini ise köşe direkleri, baş (başlangıç ve bitiş) direkleri ve kapı direkleri taşır. Bu direkler payandayla desteklenir. Köşe direklerinde iki yöne birer payanda bulunur.
Uzun ve düz hatlarda gerilim yalnızca iki uçtaki direklere bırakılmaz; yaklaşık 25–30 metrede bir, iki yönden payandalı ara gergi direği konur. Böylece hem örgü daha iyi gerdirilir hem de bir noktadaki hasar bütün hattın gevşemesine yol açmaz.
Direk ne kadar derine gömülmeli?
Aralık kadar önemli ikinci konu gömme derinliğidir. Direğin toprak altında kalan kısmı, toprak üstündeki yüksekliğiyle orantılı olmalıdır. Ankara'da kışın zemin donduğu için temelin, donun etkilediği yüzey tabakasının altına inmesi gerekir; aksi halde donma ve çözülme döngüsü direkleri her yıl biraz daha oynatır. Direk dipleri betonlanır ve betonun üstü su tutmayacak şekilde eğimli bitirilir.
Teklifte neye bakmalı?
Bir teklifi incelerken direk tipini, aralığını, payanda sayısını ve direklerin betonlanıp betonlanmayacağını sorun. Bu dört bilgi, iki teklif arasındaki fiyat farkının nedenini çoğu zaman açıklar. Fiyatın diğer bileşenleri için tel örgü fiyatları nasıl belirlenir? yazısına, uygulamanın adımları için tel örgü montajı sayfasına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Direk aralığını 4 metreye çıkarırsam ne olur?
Helezon tel örgüde bu kadar açık aralıkta örgü zamanla sarkar, gergi telleri gevşer ve direklere binen yük artar. İlk maliyet düşer, ama çitin ömrü kısalır.
Beton direk mi, boru direk mi?
Beton direk ekonomiktir ve arazi işlerinde yaygındır. Boru direk daha düzgün görünür, taşınması kolaydır ve bahçelerde tercih edilir. Seçim; görünüm beklentisine, bütçeye ve sahaya ulaşım koşullarına göre yapılır.